Năm 2024 ghi nhận sự phục hồi mạnh mẽ của nền kinh tế khởi nghiệp toàn cầu sau giai đoạn chịu ảnh hưởng nặng nề từ đại dịch COVID-19. Các quốc gia tập trung vào cải thiện môi trường kinh doanh, thúc đẩy chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo, đặc biệt là trong các lĩnh vực công nghệ cao, trí tuệ nhân tạo (AI), blockchain và năng lượng sạch.
Các diễn đàn khởi nghiệp sáng tạo diễn ra sôi động tại nhiều quốc gia như Việt Nam, Hàn Quốc, Hoa Kỳ, Israel… đã tạo cơ hội giao lưu, hợp tác giữa các startup và nhà đầu tư quốc tế. Các trung tâm khởi nghiệp mới nổi như Bình Định (Việt Nam), Bengaluru (Ấn Độ), Nairobi (Kenya)… đang từng bước khẳng định vị thế toàn cầu.Các startup ứng dụng AI vào y tế, giáo dục, tài chính, nông nghiệp… ngày càng nở rộ. AI không chỉ hỗ trợ tối ưu hóa quy trình mà còn mở ra những mô hình kinh doanh mới đầy tiềm năng. Chính phủ các nước đang đầu tư mạnh vào hạ tầng công nghệ, tạo nền tảng cho doanh nghiệp đổi mới sáng tạo.Thế hệ trẻ đang trở thành động lực cốt lõi của nền kinh tế khởi nghiệp. Những sân chơi như “Future Builder Fest 2025” dành cho học sinh, sinh viên cho thấy sự chuyển biến rõ nét về nhận thức và tinh thần khởi nghiệp ngay từ ghế nhà trường. Nguồn vốn đầu tư mạo hiểm (venture capital) phục hồi mạnh trong năm 2024. Các quỹ đầu tư hướng đến các lĩnh vực có tiềm năng tăng trưởng cao như công nghệ y tế, fintech, edtech và ESG (môi trường – xã hội – quản trị doanh nghiệp).
Hệ sinh thái khởi nghiệp phát triển sâu rộng. Các quốc gia phát triển và đang phát triển đều chú trọng xây dựng hệ sinh thái khởi nghiệp toàn diện, từ hỗ trợ pháp lý, đào tạo nhân lực, ưu đãi tài chính đến liên kết vùng. Việt Nam nổi bật với mô hình khu đô thị khoa học Quy Hòa – “Thung lũng Silicon” miền Trung.
Xu hướng khởi nghiệp xanh, bền vững, thân thiện môi trường đang lan rộng toàn cầu. Những mô hình startup như “Đà Lạt Bamboo” tại Việt Nam – sản xuất ống hút, đồ dùng từ tre – nhận được sự ủng hộ mạnh mẽ từ cộng đồng.Nhiều quốc gia đã thông qua các chính sách thúc đẩy khởi nghiệp như đơn giản hóa thủ tục thành lập doanh nghiệp, hỗ trợ thuế, cải thiện môi trường pháp lý và minh bạch hóa tiếp cận vốn đầu tư.Các chương trình hợp tác giữa chính phủ và doanh nghiệp (PPP) trong đào tạo nhân lực, phát triển hạ tầng số, vườn ươm, trung tâm nghiên cứu… đã tạo ra tác động tích cực trong thúc đẩy khởi nghiệp.Dự báo năm 2025, các lĩnh vực khởi nghiệp đột phá sẽ bao gồm: AI tích hợp thực tế ảo (VR/AR), công nghệ gen, robot tự động, năng lượng tái tạo và kinh tế sáng tạo. Các quốc gia tiếp tục cạnh tranh để trở thành trung tâm đổi mới toàn cầu.Năm 2024 là năm của sự hồi sinh mạnh mẽ với nhiều cơ hội mở ra cho giới khởi nghiệp. Từ chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ đến khởi nghiệp xanh, sự hỗ trợ từ chính phủ và cộng đồng quốc tế tạo nên một bức tranh kinh tế khởi nghiệp toàn cầu đa dạng, năng động và đầy tiềm năng.
Mạnh Hùng (Tổng hợp)
