Ngày 05/4/2026, Chính phủ ban hành Nghị quyết số 86/NQ-CP phê duyệt Chiến lược quốc gia về khởi nghiệp sáng tạo, đánh dấu bước chuyển quan trọng trong định hướng phát triển kinh tế dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
Quốc gia khởi nghiệp sáng tạo là quốc gia mà mọi công dân đều có khát vọng và có thể khởi nghiệp với sự sáng tạo trong mọi lĩnh vực dựa trên nền tảng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; văn hóa đổi mới sáng tạo, tinh thần khởi nghiệp, dám nghĩ, dám làm, chấp nhận rủi ro, khoan dung với thất bại được khơi dậy mạnh mẽ và lan tỏa sâu rộng trong toàn dân, toàn xã hội; khởi nghiệp dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là trụ cột, là cơ hội để bứt phá.
Khởi nghiệp sáng tạo – từ phong trào thành chiến lược quốc gia
Chiến lược xác định rõ: khởi nghiệp sáng tạo là sự nghiệp của toàn xã hội, với sự tham gia của Nhà nước, doanh nghiệp, viện – trường và cộng đồng. Mục tiêu không dừng ở việc hỗ trợ startup riêng lẻ, mà là hình thành một Hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo quốc gia phát triển đồng bộ, toàn diện và bền vững, trong đó thể chế giữ vai trò tiên phong, kiến tạo và đột phá; phát triển hạ tầng, nhân lực và các điều kiện cần thiết khác hỗ trợ khởi nghiệp, hướng tới phát triển quốc gia số dựa trên khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.
Điểm đáng chú ý là cách tiếp cận mở: khuyến khích mọi người dân tham gia khởi nghiệp, chấp nhận rủi ro, thúc đẩy tinh thần dám nghĩ, dám làm và coi thất bại là một phần của quá trình sáng tạo.
Mục tiêu cụ thể đến năm 2030
(1) Đạt 5 triệu chủ thể kinh doanh, trong đó có ít nhất 10.000 doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo;
(2) Hình thành tối thiểu 300 không gian, trung tâm, cumk đổi mới sáng tạo;
(3) Việt Nam thuộc nhóm 40 quốc gia dẫn đầu về đổi mới sáng tạo (GII);
(4) Có ít nhất 5 doanh nghiệp khởi nghiệp đạt giá trị trên 1 tỷ USD.
Tầm nhìn đến năm 2045
(1) Phấn đấu đạt tỷ lệ 10 người dân có một người khởi nghiệp, 35 người dân có một doanh nghiệp, và khoảng 5000 người dân có một doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo;
(2) Việt Nam thuộc nhóm 30 quốc gia dẫn đầu toàn cầu về đổi mới sáng tạo, khởi nghiệp sáng tạo;
(3) Tối thiểu có 100 doanh nghiệp khởi nghiệp được định giá từ 100 triệu USD trở lên; thị trường vốn đầu tư mạo hiểm đạt quy mô 10 tỷ USD.
Định hướng chính sách mang tính đột phá với các nhóm giải pháp:
(1) Phát triển hệ sinh thái từ trung ương đến cơ sở: thúc đẩy hình thành các không gian khởi nghiệp sáng tạo cộng đồng tại địa phương, tận dụng hạ tầng sẵn có;
(2) Hoàn thiện thể chế theo hướng mở: thí điểm mô hình doanh nghiệp mới, cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) cho công nghệ như AI, fintech;
(3) Hỗ trợ doanh nghiệp khởi nghiệp: giảm chi phí gia nhập thị trường, hỗ trợ sở hữu trí tuệ, nghiên cứu, thử nghiệm và thương mại hóa sản phẩm;
(4) Phát triển nguồn vốn: hình thành quỹ đầu tư mạo hiểm quốc gia, quỹ địa phương và đa dạng hóa kênh huy động vốn;
(5) Đào tạo và phát triển nhân lực: đưa khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo vào hệ thống giáo dục, xây dựng đội ngũ doanh nhân công nghệ.
Tăng cường vai trò của địa phương
Một điểm mới đáng chú ý là yêu cầu các địa phương chủ động xây dựng kế hoạch triển khai Chiến lược, phát triển hệ sinh thái phù hợp với điều kiện thực tiễn; đồng thời thúc đẩy sự tham gia của trường đại học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp.
Từ chính sách đến hành động
Nghị quyết 86/NQ-CP cho thấy một cách tiếp cận thẳng thắn: nhận diện rõ các rào cản về thể chế, vốn, liên kết và tâm lý e ngại rủi ro, đồng thời đưa ra các giải pháp cụ thể để xử lý.
Việc triển khai đồng bộ Chiến lược được kỳ vọng sẽ tạo bước chuyển từ định hướng sang hành động, góp phần hình thành hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo quốc gia năng động, bền vững và có sức cạnh tranh quốc tế.
Đ.T (Tổng hợp)
