Ngày 14 tháng 10 năm 2025, Chính phủ đã ban hành Nghị định 268/2025/NĐ-CP, chính thức đánh dấu một bước tiến quan trọng trong chính sách hỗ trợ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Lần đầu tiên, cơ chế phiếu hỗ trợ tài chính (Voucher) được đưa vào áp dụng. Cơ chế mới này được kỳ vọng tạo ra một cú hích lớn, giúp cộng đồng doanh nghiệp – đặc biệt là các startup và doanh nghiệp nhỏ – có thể rút ngắn đáng kể quá trình thương mại hóa các sản phẩm công nghệ.
Voucher – Công cụ hỗ trợ trực tiếp, giảm chi phí tiếp cận thị trường
Khác với phương thức tài trợ truyền thống, voucher cho phép giảm giá trực tiếp cho người tiêu dùng khi sử dụng sản phẩm, dịch vụ mới. Cách làm này vừa hỗ trợ doanh nghiệp giảm chi phí tiếp thị, vừa thúc đẩy người dùng trải nghiệm các sản phẩm đổi mới sáng tạo.
Cơ chế này tạo ra lợi ích hai chiều:
- Doanh nghiệp giảm rủi ro tài chính giai đoạn ra mắt sản phẩm.
- Người dùng dễ dàng tiếp cận và thử nghiệm công nghệ mới với chi phí thấp.
Đây là bước thay đổi quan trọng, giải quyết điểm nghẽn lớn nhất của hệ sinh thái ĐMST: khó đưa sản phẩm mới vào thị trường thật.
Ưu tiên sản phẩm công nghệ mới, có tiềm năng phát triển
Nghị định 268 quy định rõ các điều kiện để sản phẩm được hưởng voucher, trong đó ưu tiên:
- Công nghệ mới, sản phẩm có tính sáng tạo
- Khả năng nhân rộng, phù hợp xu hướng thị trường
- Các lĩnh vực công nghệ cao và công nghệ chiến lược
Điều này cho thấy Nhà nước định hướng dùng voucher như một công cụ để khuyến khích doanh nghiệp đổi mới công nghệ và đầu tư vào các sản phẩm giá trị gia tăng cao.
Cơ hội mở cho Startup và doanh nghiệp nhỏ
Với thủ tục đơn giản, cơ chế linh hoạt, voucher đặc biệt phù hợp với:
- Startup công nghệ
- Doanh nghiệp nhỏ và vừa
- Các đơn vị đang thử nghiệm sản phẩm mới
Nhờ voucher, doanh nghiệp có thể nhanh chóng tiếp cận người dùng thật, thu thập phản hồi thị trường và cải tiến sản phẩm mà không phải chịu chi phí quảng bá lớn. Đây là yếu tố quan trọng để hình thành các sản phẩm đổi mới sáng tạo thành công ngay tại địa phương.
Tạo động lực cho hệ sinh thái đổi mới sáng tạo cấp tỉnh
Khi triển khai ở địa phương, cơ chế voucher mang lại nhiều lợi ích:
- Thúc đẩy thương mại hóa sản phẩm công nghệ “Make in Vietnam”
- Khuyến khích doanh nghiệp ứng dụng công nghệ cao
- Hỗ trợ chuyển đổi số tại địa phương
- Tạo ra môi trường thử nghiệm sản phẩm (testbed)
- Gắn nhu cầu thị trường với năng lực công nghệ địa phương
Nhờ vậy, voucher không chỉ hỗ trợ doanh nghiệp đơn lẻ mà còn giúp tăng sức bật cho toàn bộ hệ sinh thái đổi mới sáng tạo cấp tỉnh.
Theo ông Chu Thúc Đạt, Phó Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo – Bộ Khoa học và Công nghệ, cơ chế phiếu hỗ trợ tài chính cùng với hoạt động hỗ trợ lãi suất vay “Là các biện pháp được kỳ vọng hỗ trợ trực tiếp, giúp doanh nghiệp đổi mới sáng tạo, khởi nghiệp và thúc đẩy văn hóa sáng tạo trong khu vực tư nhân”.
Cơ chế mới – Động lực mới cho đổi mới sáng tạo
Vượt ra khỏi khuôn khổ một gói hỗ trợ tài chính, cơ chế Voucher trong Nghị định 268 là cơ chế mang tính thị trường hóa, lấy doanh nghiệp và người tiêu dùng làm trung tâm. Nếu được triển khai đồng bộ, cơ chế này có thể trở thành điểm sáng nhất trong chính sách hỗ trợ đổi mới sáng tạo giai đoạn tới.
TA (TH)
