Với diện tích chỉ 728,6 km², Singapore là một trong những quốc gia nhỏ nhất thế giới, nhưng lại sở hữu dân số ấn tượng 5,92 triệu người, đạt mật độ hơn 8.125 người/km² – top đầu toàn cầu. Nhờ quy hoạch thông minh, đảo quốc này đã tối ưu hóa không gian để trở thành trung tâm kinh tế hàng đầu, với GDP bình quân đầu người dự kiến 82.794 USD năm 2024. Dân số đa dạng, gồm 3,56 triệu công dân, 0,53 triệu thường trú nhân, và 1,83 triệu lao động nước ngoài, là động lực cho sự phát triển, dù đối mặt thách thức từ già hóa và hạn chế tài nguyên.
Singapore như một minh chứng cho thấy “nhỏ nhưng có võ” trên bản đồ đổi mới sáng tạo thế giới. Theo Báo cáo Đổi mới Sáng tạo Toàn cầu (GII) của WIPO, trong GII 2024 (công bố ngày 26/9/2024), đảo quốc này xếp hạng 6 toàn cầu, giữ vững phong độ từ hạng 7 năm 2023 và hạng 8 năm 2022. Trước đó, Singapore từng đứng hạng 7 năm 2021 và hạng 8 năm 2020, cho thấy sự ổn định trong top 10 suốt 5 năm qua. Với điểm mạnh về hạ tầng công nghệ, môi trường kinh doanh, và đầu tư R&D, Singapore vượt trội trong lĩnh vực công nghệ cao và khởi nghiệp. Thành tích này củng cố danh tiếng của Singapore như một trung tâm đổi mới sáng tạo hàng đầu châu Á.
Về Cấu trúc tổ chức thúc đẩy ĐMST của Singapore
Tại Singapore không có một bộ riêng biệt để phụ trách các vấn đề về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, nhưng các chức năng này lại được phân bổ cho các cơ quan chính phủ khác nhau. Trong đó, Bộ Công thương là cơ quan chủ chốt trong việc thực thi các chính sách ĐMST tại Singapore. Dưới sự quản lý của Bộ Công Thương, có một số tổ chức chuyên trách đảm nhận các vai trò quan trọng trong hệ sinh thái ĐMST quốc gia gồm:
(1) Hội đồng Phát triển Kinh tế (EDB): EDB là cơ quan chủ chốt giúp thu hút đầu tư nước ngoài vào Singapore, đồng thời thúc đẩy các ngành công nghiệp sáng tạo và công nghệ cao. EDB không chỉ hỗ trợ các doanh nghiệp trong nước mà còn giúp các doanh nghiệp quốc tế thiết lập và phát triển hoạt động tại Singapore.
(2) Cơ quan Thúc đẩy Khoa học (A*STAR): ASTAR là cơ quan nghiên cứu khoa học hàng đầu của Singapore, có nhiệm vụ thúc đẩy các nghiên cứu và sáng tạo trong các lĩnh vực công nghệ cao, như công nghệ sinh học, công nghệ thông tin, vật liệu mới, và công nghệ nano. ASTAR đóng vai trò quan trọng trong việc kết nối các nghiên cứu khoa học với các nhu cầu thực tế trong ngành công nghiệp.
(3) Cơ quan Hỗ trợ Đổi mới sáng tạo trong doanh nghiệp vừa và nhỏ (SPRING Singapore): SPRING hỗ trợ các doanh nghiệp vừa và nhỏ (SMEs) trong việc triển khai các sáng kiến ĐMST, cung cấp các khoản tài trợ, đào tạo và các chương trình tăng cường năng lực cho các doanh nghiệp khởi nghiệp. SPRING cũng hỗ trợ các doanh nghiệp vừa và nhỏ trong việc áp dụng công nghệ mới vào hoạt động sản xuất và kinh doanh.
(4) Hội đồng Nghiên cứu, Đổi mới và Doanh nghiệp (RIEC) được thành lập vào năm 2006. RIEC là tổ chức đầu não, dưới sự chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ Singapore, nhằm kết nối các cơ quan, tổ chức và chính phủ trong việc thực hiện các chiến lược đổi mới sáng tạo quốc gia. RIEC có vai trò quan trọng trong việc xây dựng các chiến lược dài hạn cho ĐMST của Singapore, đồng thời điều phối các hoạt động và nguồn lực để đảm bảo sự hợp tác giữa các cơ quan công, các viện nghiên cứu và các doanh nghiệp. Hội đồng này giúp tạo ra một hệ sinh thái đổi mới sáng tạo tích cực và đồng bộ, qua đó đảm bảo rằng các sáng kiến nghiên cứu và phát triển có thể được triển khai nhanh chóng và hiệu quả.
Về chính sách hỗ trợ khởi nghiệp
Chính phủ Singapore đã triển khai nhiều chương trình và chính sách để thúc đẩy đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp:
- Startup SG: Đây là sáng kiến trọng điểm nhằm hỗ trợ tài chính, cố vấn và mạng lưới kết nối cho các startup. Các chương trình như Startup SG Founder, Startup SG Equity, Startup SG Tech giúp các doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn đầu tư và công nghệ tiên tiến.
- Ưu đãi thuế: Singapore áp dụng mức thuế thu nhập doanh nghiệp thấp (17%) và miễn thuế một phần cho các startup trong những năm đầu hoạt động.
- Quỹ hỗ trợ và đầu tư: Chính phủ đầu tư mạnh vào các quỹ đầu tư mạo hiểm và các chương trình hỗ trợ nghiên cứu, giúp các startup tiếp cận nguồn vốn dễ dàng hơn.
Về mạng lưới quỹ đầu tư và nhà đầu tư thiên thần
Singapore là điểm đến lý tưởng cho các quỹ đầu tư mạo hiểm và nhà đầu tư thiên thần:
- Các quỹ lớn như Sequoia Capital, Vertex Ventures, 500 Global đã thiết lập văn phòng tại đây.
- Chính phủ cũng đầu tư vào các quỹ thông qua chương trình SGInnovate để hỗ trợ các công ty công nghệ sâu (deep tech).
- Các startup có thể gọi vốn dễ dàng từ các nền tảng huy động vốn cộng đồng (crowdfunding) hoặc thông qua các chương trình hỗ trợ của chính phủ.
Cơ sở hạ tầng và không gian làm việc chung
Singapore sở hữu hệ thống cơ sở hạ tầng hàng đầu phục vụ cho khởi nghiệp:
- One-North: Khu công nghệ cao dành riêng cho các doanh nghiệp công nghệ, khoa học dữ liệu và nghiên cứu y sinh.
- Block 71: Một trong những cộng đồng startup lớn nhất Đông Nam Á, được hỗ trợ bởi Đại học Quốc gia Singapore (NUS).
- Hàng loạt không gian làm việc chung như WeWork, JustCo, The Working Capitol tạo điều kiện cho startup làm việc linh hoạt và kết nối với cộng đồng doanh nghiệp.
Thị trường và cơ hội mở rộng
- Singapore có thị trường nội địa nhỏ nhưng là cửa ngõ vào Đông Nam Á, với hơn 650 triệu dân. Các startup có thể dễ dàng mở rộng ra các quốc gia lân cận như Indonesia, Việt Nam, Malaysia thông qua các chương trình hỗ trợ thương mại và kết nối quốc tế.
- Các ngành đang phát triển mạnh tại Singapore bao gồm fintech, công nghệ y tế (medtech), trí tuệ nhân tạo (AI) và blockchain.
Hệ sinh thái khởi nghiệp tại Singapore đang phát triển mạnh mẽ, tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nhân và nhà đầu tư toàn cầu. Nhờ sự hỗ trợ từ chính phủ, sự phát triển của các quỹ đầu tư và môi trường kinh doanh thuận lợi, Singapore tiếp tục khẳng định vị thế là trung tâm đổi mới sáng tạo hàng đầu khu vực và thế giới.
Đỗ Thuỷ (Tổng hợp)
