Theo các số liệu thống kê, đến nay Việt Nam vẫn duy trì 4 startup đạt danh hiệu “kỳ lân công nghệ” với định giá trên 1 tỷ USD, bao gồm: VNG, VNPay (VNLife), MoMo và Sky Mavis.
1. VNG Corporation
– Thành lập: Năm 2004.
– Lĩnh vực: Công nghệ thông tin và nội dung số.
– Sản phẩm nổi bật: Zalo (ứng dụng nhắn tin), Zing MP3 (nền tảng nghe nhạc trực tuyến), và phát hành nhiều trò chơi trực tuyến.
– Thành tựu: Năm 2014, VNG trở thành kỳ lân đầu tiên của Việt Nam với định giá vượt 1 tỷ USD.
2. VNPay (VNLife): Dẫn đầu trong lĩnh vực thanh toán điện tử, VNPay hiện có mặt tại hầu hết các ngân hàng lớn ở Việt Nam, đồng thời mở rộng hệ sinh thái tài chính số.
– Thành lập: Năm 2007.
– Lĩnh vực: Thanh toán điện tử và dịch vụ tài chính.
– Sản phẩm nổi bật: VNPay-QR (hệ thống thanh toán bằng mã QR), dịch vụ ngân hàng số.
– Thành tựu: Năm 2019, VNLife đạt định giá trên 1 tỷ USD sau vòng gọi vốn từ SoftBank Vision Fund và GIC.
3. MoMo: Ví điện tử phổ biến nhất Việt Nam, với hơn 31 triệu người dùng, tiếp tục mở rộng dịch vụ tài chính, từ thanh toán đến đầu tư vi mô.
– Thành lập: Năm 2007.
– Lĩnh vực: Ví điện tử và dịch vụ tài chính số.
– Sản phẩm nổi bật: Ứng dụng MoMo cho phép thanh toán, chuyển tiền, mua sắm trực tuyến và nhiều dịch vụ khác.
– Thành tựu: Cuối năm 2021, MoMo trở thành kỳ lân sau khi nhận đầu tư từ các quỹ như Warburg Pincus và Goodwater Capital.
4. Sky Mavis: Nhà phát triển Axie Infinity, tựa game blockchain đình đám, vẫn giữ vị thế quan trọng trong lĩnh vực Web3 và tiếp tục xây dựng các sản phẩm mới dựa trên công nghệ blockchain.
– Thành lập: Năm 2018.
– Lĩnh vực: Công nghệ blockchain và trò chơi điện tử.
– Sản phẩm nổi bật: Axie Infinity, trò chơi dựa trên blockchain với mô hình “chơi để kiếm tiền” (play-to-earn), thu hút hàng triệu người chơi toàn cầu.
– Thành tựu: Cuối năm 2021, Sky Mavis đạt định giá trên 1 tỷ USD, trở thành kỳ lân công nghệ thứ tư của Việt Nam.
Sự xuất hiện của các kỳ lân này đánh dấu bước phát triển quan trọng của hệ sinh thái khởi nghiệp Việt Nam, đưa đất nước đứng thứ ba ở khu vực Đông Nam Á về số lượng kỳ lân, chỉ sau Singapore và Indonesia. Tuy nhiên, từ cuối năm 2021 đến nay, mặc dù số lượng startup Việt Nam đang tăng nhanh nhưng chưa ghi nhận thêm kỳ lân công nghệ mới. Nguyên nhân có thể là do:
– Suy giảm dòng vốn đầu tư mạo hiểm: Toàn cầu và khu vực Đông Nam Á đang chứng kiến sự sụt giảm mạnh trong nguồn vốn rót vào startup.
– Thách thức pháp lý và quy định: Các doanh nghiệp công nghệ gặp nhiều rào cản trong việc mở rộng hoạt động và gọi vốn quốc tế.
– Cạnh tranh gay gắt: Các startup Việt Nam không chỉ phải đối đầu với doanh nghiệp trong nước mà còn phải cạnh tranh với các tập đoàn quốc tế.
Để Việt Nam đạt mục tiêu 7-8 kỳ lân công nghệ vào năm 2025, cần sự hỗ trợ mạnh mẽ từ chính sách và đầu tư, đơn giản hóa các thủ tục về mặt pháp lý, tăng các ưu đãi thuế, và lập quỹ hỗ trợ startup, đồng thời thu hút đầu tư từ các quỹ mạo hiểm trong và ngoài nước.
Đỗ Thủy – P.CN&BCVT
