Nhiều trường đại học tại Việt Nam đang tích cực tích hợp khởi nghiệp vào chương trình học chính thức. Môn học như “Kỹ năng tư duy sáng tạo và Khởi nghiệp” được giảng dạy tại Trường Đại học Công nghệ Miền Đông hay “Khởi nghiệp” tại Trường Đại học Thành Đông giúp sinh viên tiếp cận kiến thức lý thuyết lẫn thực hành về lập kế hoạch kinh doanh, quản lý dự án, và ứng dụng công nghệ.
1. Doanh nhân đồng hành giảng dạy.
Không chỉ có giảng viên học thuật, các trường còn mời doanh nhân, nhà quản lý doanh nghiệp tham gia giảng dạy, cố vấn trực tiếp. Điều này mang đến góc nhìn thực tiễn và giúp sinh viên học hỏi từ chính những người đi trước.
2. Workshop, Talkshow truyền cảm hứng
Nhiều hoạt động như talkshow, hội thảo với sự góp mặt của các doanh nhân thành đạt giúp sinh viên học hỏi từ những bài học thất bại và thành công. Đây là cầu nối truyền cảm hứng và kiến thức khởi nghiệp rất hiệu quả.
3. Hỗ trợ học bổng, tài trợ và ươm mầm dự án
Các trường đại học đang hợp tác với doanh nghiệp để cung cấp học bổng, tài trợ dự án và giúp sinh viên hiện thực hóa ý tưởng khởi nghiệp. Đây là bước đi quan trọng để ý tưởng không chỉ nằm trên giấy mà được triển khai thực tế.
4. Không gian sáng tạo và cơ sở vật chất
Tuy nhiên, nhiều trường vẫn còn thiếu không gian riêng dành cho hoạt động khởi nghiệp như xưởng thực nghiệm, trung tâm tư vấn hoặc co-working space. Sự đầu tư về cơ sở hạ tầng này còn phụ thuộc lớn vào ngân sách nhà nước và xã hội hóa còn hạn chế.
5. Thực trạng và thách thức
Tỷ lệ sinh viên lập doanh nghiệp sau khi ra trường vẫn thấp (chưa đến 7%). Nguyên nhân đến từ chính sách chưa đồng bộ, thiếu quy định cụ thể về hỗ trợ vốn, pháp lý, đào tạo kỹ năng quản trị rủi ro, gọi vốn, và phát triển sản phẩm.
6. Vai trò giảng viên – người truyền cảm hứng
Giảng viên không chỉ là người giảng dạy mà còn phải là người khơi dậy tinh thần khởi nghiệp, đồng hành và cập nhật liên tục với xu hướng. Họ cần được đào tạo, khuyến khích và tạo động lực để truyền cảm hứng cho sinh viên.
7. Tư duy phản biện – nền tảng đổi mới
Tư duy phản biện cần được xem là khởi điểm của khởi nghiệp sáng tạo. Chỉ khi sinh viên được rèn luyện tư duy đa chiều, thực tế và phản biện thì các dự án khởi nghiệp mới có cơ hội thành công và mang tính đột phá.
8. Kết nối hệ sinh thái khởi nghiệp
Việc kết nối nhà trường với các tổ chức hỗ trợ khởi nghiệp, quỹ đầu tư, nhà đầu tư thiên thần, cơ quan chính sách… là cực kỳ cần thiết để sinh viên có môi trường thử nghiệm và cơ hội tiếp cận nguồn lực xã hội.
9. Đề xuất chính sách cải thiện
Cần xây dựng hệ thống chính sách khởi nghiệp chuyên sâu hơn, chuẩn hóa chương trình giảng dạy, tăng cường đào tạo giảng viên, và tạo điều kiện để sinh viên tiếp cận các nhà đầu tư, đặc biệt là trong các lĩnh vực công nghệ, nông nghiệp, và chuyển đổi số.
Tích hợp giảng dạy khởi nghiệp trong đại học không chỉ giúp sinh viên hình thành tư duy đổi mới mà còn đóng vai trò chiến lược trong phát triển kinh tế quốc gia. Khi các rào cản được tháo gỡ, môi trường đại học sẽ trở thành nơi ươm mầm cho các ý tưởng lớn – từ lớp học đến thị trường thực tế.
Mạnh Hùng (Tổng hợp)
